Nasze kujawsko-pomorskie

Ciekawostki krajoznawcze

W miejscu obecnego zamku wznosił się pierwotnie gród Prusów należący do wodza Pippina opanowany później przez Krzyżaków. W 1242 r. gród Birgelow należał już do Krzyżaków. Był dwukrotnie niszczony podczas najazdów Litwinów i Jaćwięgów w latach 1263 i 1277. W latach 1386 –1416 przy zamku funkcjonował folwark krzyżacki. Ponadto w latach 1270 – 1415 był on siedzibą komturstwa bierzgłowskiego. W 1457 r. na mocy dekretu króla Kazimierza Jagiellończyka warownia została przekazana radzie miasta Torunia wraz z wioskami Łubianka i Bierzgłowo, tworząc tzw. klucz bierzgłowski. Po bitwie pod Grunwaldem zamek został zajęty przejściowo przez Polaków. W czasie wojen szwedzkich a także podczas wojny północnej i wojen napoleońskich był kilkakrotnie niszczony. Od 1929 r. oddawano go w dzierżawę, a od 1933 r. znajdował się w rękach biskupa chełmińskiego Stanisława Okoniewskiego. Po II wojnie światowej do 1992 r. w zamku mieścił się Zakład Opieki Społecznej. W 1994 r. na mocy dekretu biskupa diecezji toruńskiej, na terenie zamku utworzono Diecezjalny Dom Rekolekcyjny.

Zamek Bierzgłowski. Na dziedzińcu w zamku krzyżackim. fot. Włodzimierz Bykowski
Zamek Bierzgłowski. Na dziedzińcu w zamku krzyżackim. fot. Włodzimierz Bykowski

Obiekty krajoznawcze: Zamek budowany od 1260 r. składał się z 3 zasadniczych zespołów: zamku wysokiego (stanowiącego pierwotnie siedzibę komtura), przedzamcza (które pełniło funkcje gospodarcze) oraz wieży bramnej. Wjazd do zamku wysokiego prowadził przez bramę w murze obwodowym, nad którą zachował się powstały około 1300 r. tympanon - wybitne dzieło średniowiecznej rzeźby ceramicznej w Europie. W przyzamkowym parku krajobrazowym zidentyfikowano 25 gatunków drzew (żywotnik, cis, daglezja). Znajduje się tam cmentarz rodzinny z XIX w. Przy szosie do Bierzgłowa rośnie dąb szypułkowy o obwodzie 418cm – pomnik przyrody żywej.

H.M.