Nasze kujawsko-pomorskie

tworcy

Rzeźbiarz Alfons Senska przy pracy, fot. A. Błachowski, 1974

Na Krajnie dla dekoracji przestrzeni mieszkalnej wytwarzano pająki ze słomy, piór i bibuły. Twórczynią tego typu ozdób była Jadwiga Dawidowicz ze Złotowa, ur. w 1910 r. Tę umiejętność przejęła od matki. Urodzona w 1936 r. Irena Bielecka, zamieszkała w Złotowie wykonywała wycinanki. Jej kompozycje z papieru, to zarówno scenki rodzajowe jak i koliste gwiazdy, w których wykorzystywała motywy haftu krajeńskiego. Popularne na Krajnie ptaszki rzeźbił Wacław Zieliński z Kłębowca oraz Ignacy Gruntowski z Byszek. Pierwszy z twórców zajmował się również rzeźbieniami zabawek, wykonywał bukiety ze strużyn oraz rzeźbił figury świętych, grajków oraz całe kapliczki i szopki. Rysem charakterystycznym dla I. Gruntowskiego były przedstawienia orła w różnych ujęciach, który symbolizował losy narodu polskiego. Wykonywał on również płaskorzeźby o tematyce religijnej. Michał Jarmołowicz ze Złotowa ur. w 1900 r., malował pastelami pejzaże na płycie. Znaną rodziną rzeźbiarzy krajeńskich są Alfons Senska z synami, Franciszkiem i Stefanem. Senior rodu ur. w 1922 r. od najmłodszych lata interesował się rzeźbieniem. Wykazywał się dużą znajomością swojego regionu, folkloru Krajny i było to dla niego inspiracją. Rzeźbił scenki rodzajowe, figury świątków nacechowane realizmem. Szczególnie upodobał sobie temat człowieka i jego pracy. Syn Franciszek tworzy od 1964 r. Częstym tematem jego prac jest dziecko oraz sceny przy pracy. Drugi syn Stefan, zafascynowany ojcem również poszedł w jego ślady. Rzeźbić zaczął już w dzieciństwie. Tematyką twórczości nie różni się od ojca i brata. Tadeusz Szweda z Błękwitu od 1970 r. maluje na płótnie i płycie. W jego pracach głównym tematem są pejzaże oraz zabytki architektoniczne. Henryk Winiarski ze Złotowa rzeźbi od 25 roku życia, zainspirowany twórczością Alfonsa Senski. Jego rzeźby to przedstawienia różnych prac wykonywanych na wsi krajeńskiej. Henryk Grudzień z Gardzka, swoje artystyczne zamiłowanie realizuje w rzeźbie. Znakiem rozpoznawczym artysty jest zaznaczona cięciami dłuta ekspresja jego postaci. Stefan Szymoniak to artysta ludowy z Tuczna, który już w latach dziecięcych lepił figurki z gliny. Oprócz tematyki wiejskiej w jego pracach występują również świątki, płaskorzeźby św. Marii. Jan Prokop ze Strzelców Kraj. zajmuje się malowaniem pisanek oraz kolorowymi wycinankami. Zamieszkały w Lipich Górach Józef Rożewski jest malarzem, który tworzy w technice pasteli. Jego dorobek to prawie 500 prac, w których można wyróżnić te o tematyce sakralnej, obyczajowej jak i patriotycznej. Wanda Krupińska z Ogard zajmuje się malarstwem olejnym. W. Krupińska maluje pejzaże, martwe natury, a najciekawsze w jej dorobku są wizerunki świętych.

Aleksandra Jarysz