Nasze kujawsko-pomorskie

1
Wyrób masła, Ostatkowo, Pałuki, l. 70. XX w., fot. A. Grodzicki

Tradycyjne pożywienie mieszkańców Pałuk pozostawało w przeszłości pod wpływem Wielkopolski. Ważną rolę w kształtowaniu się kuchni pałuckiej odegrały również czasopisma i książki skierowane do ludności wiejskiej, zawierające między innymi wskazówki dotyczące przygotowywania potraw. Podstawowym składnikiem potraw kuchni pałuckiej była w przeszłości mąka żytnia, z której przygotowywano zupy kraszone mlekiem, słoniną lub olejem, octem lub z dodatkiem maślanki lub zsiadłego mleka. Jedzono również żur, gotowany na zakwasie, przyprawiany kminkiem. Chleb wypiekany był głownie z mąki żytniej, czasami do ciasta chlebowego dodawano ziemniaki lub żytnie otręby. Ważną rolę w dawnej kuchni pałuckiej odgrywały ziemniaki. Bardzo popularną potrawą są tu do dzisiaj kluski ziemniaczane (szare kluski) i placki z utartych, surowych ziemniaków (plindze). Współcześnie jada się też w tym regionie prażuchę z ugotowanych i utłuczonych ziemniaków, prużoną z mąką i wykładaną łyżką jak kluski. Nadal w kuchni regionalnej funkcjonują potrawy z kwaszonej i świeżej kapusty, jedzone w formie zup (kwasówka) lub formie zagęszczonej (parzybroda).Kwas z kiszonej kapusty nadal służy jako przyprawa do różnych zup. Współczesna kuchnia pałucka zachowała pewne cechy regionalne. Uwidacznia się to zwłaszcza na regionalnych konkursach kulinarnych.

Przepisy na potrawy regionalne

Kluchy na pyrkach z okrasą i białym serem

1kg ziemniaków, ½ kg białego sera, 30 dkg boczku, 2 średnie cebule, sól

Ziemniaki zetrzeć, odcisnąć sok, dodać trochę wody, sól, mąkę i wymieszać. Do gotującej wody wrzucać łyżką. Boczek przesmażyć z cebulą dodać wcześniej przegotowanych klusek i wymieszać z pokruszonym serem. Można podać z ugotowaną kwaśną kapustą.

(Archiwum MET)

Kwas

Golonka, 2 l wody 2-3 łyżki kwaśnej śmietany, 3 łyżki mąki, włoszczyzna, cebula, ziele angielskie, liść laurowy, pieprz, sól, majeranek, kwas z kiszonej kapusty do smaku

Golonkę zapeklować na 3-4 dni w wodzie z solą i czosnkiem. Ugotować zaklepaną golonkę z włoszczyzną i przyprawami. Kiedy będzie miękka dodać kwas z kiszonej kapusty do smaku. Zaciągnąć mąką połączoną z wodą i kwaśną śmietaną. Podawać z ziemniakami w mundurkach.

(Archiwum MET)

Grażyna Szelągowska