Nasze kujawsko-pomorskie

kuchnia

Masielnica korbowa, ziemia chełmińska, 1918- 1939, fot. J. Chmielewski

Kuchnia ziemi chełmińskiej podlegała między innymi wpływom niemieckim. Widać to głównie w nazewnictwie potraw i produktów (sznek, ajntopf, zupkartofel). Wśród dawnych potraw tego regionu dominowały różnego rodzaju zupy: żur przygotowywany na zakwasie z gruboziarnistej mąki, jarmuż z lebiody i kaszy, kwas – zupa z kaszą i ziemniakami gotowana na soku z kiszonej kapusty, zupa z brukwi. Ważnym składnikiem pożywienia były też ziemniaki. Przygotowywano z nich zagraj, zagęszczoną potrawę z dodatkiem żytniej zacierki, zaprawianą octem słoniną lub mlekiem lub popularne kluski, które jeszcze obecnie jada się z kiszona kapustą, skwarkami lub dodaje się do czerniny z kaczej krwi, chętnie jedzonej od pokoleń na tym terenie. Popularnym posiłkiem była tu w przeszłości zupa owocowa (muza),  gotowana ze świeżych lub suszonych owoców, oraz kompot z suszu, podawany na Wigilię.

Istotny wpływ na przemiany w pożywieniu mieszkańców ziemi chełmińskiej miały dosyć wcześnie powstające na tym terenie Koła Gospodyń Wiejskich, które propagowały nowe sposoby przyrządzania potraw. Na łamach czasopism przeznaczonych dla ludności wiejskiej umieszczano przepisy na potrawy i produkty. W latach międzywojennych zwiększyła się ilość nowych dań w kuchni wiejskiej, wprowadzano do jadłospisu różnorodne zupy, wypieki i przetwory z owoców lub warzyw.

Obecnie z dawnej kuchni zachowało się niewiele potraw. Nadal popularne są tu kluski ziemniaczane czy smażony ser z kminkiem, jednak większość potraw przygotowywanych w tutejszych domach mało ma wspólnego z tradycją.

Przepisy na potrawy regionalne

Zupa z brukwi

1 brukiew, ½ kg ziemniaków, marchew, pietruszka, seler, pieprz, sól do smaku

Ugotować wywar z warzyw, brukiew i ziemniaki obrać, pokroić w kostkę. Do wywaru dodać brukiew, a gdy będzie miękka dodać ziemniaki, doprawić do smaku.

(Archiwum MET)

Zagraj

5 l wody, ½ kg ziemniaków pokrojonych w kostkę, 25 dkg wędzonego boczku, 5 pokrojonych cebul, zacierka.

Ziemniaki ugotować w wodzie, jak będą miękkie wsypać zacierkę. Boczek pokroić w drobną kostkę, wytopić, na tłuszczu usmażyć cebulę. Podsmażoną cebulę i boczek dodać do ziemniaków, osolić do smaku. Można podawać z kawałkiem kiełbasy.

(Archiwum MET)

Grażyna Szelągowska