Nasze kujawsko-pomorskie

Dzieje Najnowsze Materiały Źródłowe

Wraz z zajęciem ziem polskich we wrześniu 1939 r. hitlerowskie władze przystąpiły do ograniczania praw i fizycznej likwidacji ludności żydowskiej zamieszkującej opanowane tereny. We Włocławku, tak jak w wielu innych miastach regionu, utworzono jesienią 1940 r. niewielkie getto dla wszystkich mieszkańców miasta narodowości żydowskiej. Większość przetrzymywanych w nim osób przesiedlono w 1941 r. do getta w Łodzi, a następnie do obozów zagłady, w których śmierć poniosła większość włocławskich żydów. Jednym z niewielu ocalonych był Abraham Morgentaler, autor poniższej relacji. W chwili wybuchu wojny miał 14 lat.

Czytaj więcej...

Już w pierwszych miesiącach po wyzwoleniu regionu spod okupacji hitlerowskiej, nowe komunistyczne władze przystąpiły do realizacji ogólnokrajowej reformy rolnej zapowiedzianej w Manifeście PKWN z 22 lipca 1944 r. Odezwa Komitetu Wojewódzkiego PPR w Bydgoszczy z marca 1945 r. wzywała mieszkańców województwa pomorskiego (obszar późniejszego województwa bydgoskiego) do jak najszybszej parcelacji większych majątków, należących wcześniej tak do Niemców, jak i Polaków. Celem reformy było nie tylko przekazanie ziemi bezrolnym i małorolnym chłopom, ale również likwidacja większej własności ziemskiej i znienawidzonego przez komunistów ziemiaństwa.

Czytaj więcej...

Polska odzyskała niepodległość w 1918 r., jednak polityczna i militarna walka o ostateczny kształt granic trwała jeszcze kilka kolejnych lat. Dopiero w styczniu 1920 r., po ratyfikowaniu traktatu wersalskiego przez Niemcy, polska administracja przejęła z rąk niemieckich Pomorze Gdańskie, Ziemię chełmińską, Krajnę i pas ziem nad dolną Wisłą z Toruniem i Bydgoszczą. W każdej większej miejscowości powitanie wkraczających polskich wojsk nabierało charakteru wielkiej patriotycznej manifestacji – było tak również w nowej stolicy Pomorza – Toruniu, którego dotyczy poniższa relacja Edwarda Ligockiego.

Czytaj więcej...