Nasze kujawsko-pomorskie

Sieć obszarów chronionych utworzonych w celu zachowanie charakterystycznych siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin oraz zwierząt cennych i zagrożonych w skali Europy. Połączenie obszarów Natura 2000 w jedną spójną funkcjonalnie kompletną sieć umożliwia migrację organizmów, a tym samym wymianę genetyczną niezbędną do skutecznej ochrony różnorodności biologicznej. Podstawą prawną wyznaczania i funkcjonowania obszarów Natura 2000 są dwie dyrektywy: w sprawie ochrony dzikich ptaków -  Dyrektywa Ptasia - oraz w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych i dzikiej fauny i flory - Dyrektywa Siedliskowa.

Załączniki do tych dokumentów zawierają spis gatunków roślin i zwierząt oraz typy siedlisk naturalnych szczególnie cennych dla Europy, które powinny być chronione w ramach sieci Natura 2000. Na podstawie Dyrektywy Siedliskowej tworzy się tak zwane specjalne obszary ochrony (SOO), obejmujące ochroną siedliska przyrodnicze oraz siedliska roślin i zwierząt. Dyrektywa Ptasia natomiast zawiera wytyczne do wyznaczania obszarów specjalnej ochrony (OSO) dla siedlisk ptaków. Sieć Natura 2000 obejmuje zarówno tereny już chronione (parki narodowe, parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody), jak i obszary nie objęte do tej pory żadną formą ochrony. Na europejską sieć Natura 2000 w województwie kujawsko-pomorskim składa się 41 obszarów zazwyczaj objętych ochroną w postaci rezerwatu przyrody, parku krajobrazowego i obszaru chronionego krajobrazu.

Według założeń, sieć Natura 2000 ma łączyć ochronę przyrody z umiarkowanym rozwojem gospodarczym, a więc wprowadzać w życie zasadę zrównoważonego rozwoju. Podstawowym celem funkcjonowania obszarów Natura 2000 jest zachowanie w niepogorszonym stanie tych elementów przyrody, dla ochrony których zostały one utworzone. Dopuszczalne jest więc prowadzenie działalności gospodarczej, o ile nie wpływa ona negatywnie na przedmiot ochrony (gatunek, siedlisko) i spójność sieci. Często racjonalna gospodarka rolna jest wręcz niezbędnym czynnikiem dla zachowania chronionego siedliska w odpowiednim stanie, jak w przypadku muraw kserotermicznych czy różnych rodzajów łąk. Obszary Natury 2000 są swoistym „produktem turystycznym” - samo ich istnienie w mentalności europejczyków jest gwarancją dobrego stanu środowiska i dużej wartości przyrodniczej terenu.

R.G.