Nasze kujawsko-pomorskie

Górznieńsko - Lidzbarski Park Krajobrazowy. fot. A. Urbański
Górznieńsko - Lidzbarski Park Krajobrazowy. fot. A. Urbański

Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy został utworzony w 1990 r. Zajmuje on po­wierzchnię prawie 28 tys. ha i położony jest na pograniczu województw kujawsko-pomorskiego, warmińsko-mazurskiego i mazowieckiego. W jego skład wchodzą tereny gmin: Bartniczka, Brzozie, Górzno, Świedziebnia (woj. kuj. – pom.), Lidzbark Welski (woj. warm.-maz.) i Lubowidz (woj. mazowieckie).

Rzeźba terenu parku została ukształtowana przez lodowiec podczas ostatniego zlodowacenia, który osiągnął tu swój punkt zwrotny. Dzięki temu obserwujemy tak zróżnicowane formy geomorfologiczne charakterystyczne dla krajobrazu młodoglacjalnego od kemów, drumlinów i ozów przez pagórki i wzgórza morenowe, wysoczyzny morenowe, rynny subglacjalne, zagłębienia wytopiskowe, aż po zaj­mujące południową cześć parku równiny sandrowe.

Zasilane wodami z licznych źródlisk rzeki Brynica i Górzanka przecinają obszar parku z południa na północ. Stosunkowo nieliczne jeziora zachwycają swym naturalnym pięknem wynikającym z położenia w głębokich dolinach i wśród lasów. W północnej części parku, na wysoczyźnie morenowej, rosną lasy liściaste i mieszane, natomiast na południu, na piaszczystym sandrze, bory sosnowe. W zagłębieniach terenu i dolinach rzecznych wykształ­ciły się gleby bagienne i pobagienne z charakterystyczną dla nich formacją lasów: olsów i łęgów.

Przyrodę parku cechu­je wielka różnorodność ponad 900 gatunków roślin naczyniowych. Wśród nich znajduje się wiele objętych ochroną gatunkową i rzadkich, jak np. rosiczka okrągtolistna, pluskwica europejska, wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów, podejźrzon rutolistny, widłaki, storczyk, konietlica syberyjska, czosnek niedźwiedzi i kłoć wiechowata. Równie bogata jest fauna parku. Licznie występują tu ło­sie, jelenie, sarny, dziki, bobry, wydry, a spośród ptaków bieliki, orliki krzykli­we, bociany czarne, bąki, derkacze, kanie czarne i rude, żurawie, błotniaki stawo­we, łąkowe i zbożowe oraz wiele innych. Przez teren parku przebiega zachodnia granica obszaru występowania orze­chówki i jarząbka.

Najniższym punktem parku jest dno rzeki Brynicy - 73 m n.p.m., najwyższym zaś wzgórze kemowe „Sarnia Góra” - 190,4 m n.p.m. Obok walorów krajobrazowych na uwagę zasługują obiekty historyczno-kulturowe parku. Jednym z ważniejszych zabytków jest pochodzący z XVIII wieku barokowo-klasycystyczny kościół w Górznie z obrazem Matki Boskiej z Dzieciątkiem.

R.G.