Nasze kujawsko-pomorskie

Krajeński Park Krajobrazowy nad jeziorem Witosławskim. fot. A. Hermann
Krajeński Park Krajobrazowy nad jeziorem Witosławskim. fot. A. Hermann

Krajeński Park Krajobrazowy o powierzchni prawie 74 tys. ha utworzono w 1998 r. w centralnej części Pojezierza Krajeńskiego. Swym zasięgiem obejmuje gminy: Więcbork, Sępólno Krajeńskie, Kamień Krajeński, Mrocza, Kęsowo, Sośno. Bogactwo form rzeźby terenu związane jest ze zlodowaceniem bałtyckim. Wy­stępują tu liczne, dobrze zachowane formy morfologiczne: ozy, drumliny, kemy, wzgórza morenowe, rynny jeziorne. Najwyższym wzniesieniem w Krajeńskim Parku Krajobrazowym i jednocześnie najwyższym punktem w województwie kujawsko-pomorskim jest Czarna Góra (189 m n.p.m.) znajdująca się w tzw. Górach Obkaskich.

Jeziora i bagna dają początek dwunastu wypływającym z tego obszaru rzekom. Cechą charakterystyczną parku jest przeważający udział gruntów użytkowanych rolniczo. Obszary leśne tworzą kompleksy o zróżnicowanej wielkości i rozprosze­niu. Najciekawsze drzewostany mają charakter grądowy. Ich szczególnym ele­mentem są okazałe dęby i buki. Charakterystyczną cechą parku są łąki. Ich rozległe połacie wypełniają dna dolin rzecznych i wilgotne obniżenia terenu. Do najciekawszych i najbar­wniejszych oraz najbogatszych pod względem gatunkowym należą łąki trzęślicowe przyjmujące różne aspekty barwne, uzależnione od kwitnących w danym okresie roślin. Występują na nich, m.in. stoplamek szerokolistny i plamisty, czarcikęs łą­kowy, sierpik barwierski, dzięgiel leśny i kminek.

Wielkim bogactwem przyrodniczym tego terenu są rozległe kompleksy obszarów wodno-błot­nych, okresowo podmokłych. Na obszarze parku znajduje się jedno z najwięk­szych w województwie torfowisk - „Torfowisko Messy”, które najpiękniej wygląda jesienią, kiedy przebarwiają się brzozy i borówka bagienna. Na walory estetyczne tego miejsca mają wpływ również: bagno zwyczajne, modrzewnica zwyczajna i widłak jałowcowaty. Mozaika siedlisk leśnych, zadrzewień śródpolnych, łąk, pól i bagien korzystnie wpływa na bogactwo świata zwierząt. Na terenie parku stwierdzono występo­wanie 13 gatunków płazów (w tym: traszkę zwyczajną, traszkę grzebieniastą, rzekotkę drzewną) i 5 gatunków gadów (m.in. jaszczurkę żyworodną, padalca, żmiję zygzakowatą). Szczególnie bogata jest awifauna. Stwierdzono tu 140 gatunków ptaków, m.in. puchacza, pójdźkę, łabędzia czarnodziobego i krzykliwego, płaskonosa, świstuna oraz rybołowa. Do najcenniejszych gatunków należy orlik krzykliwy. Gromadę ssaków reprezentuje 45 ssaków, w tym: rzęsorek rzeczek, nocek łydkowłosy, borowiaczek i gronostaj. Na obszarze parku wyznaczono ścieżki edukacyjne i szlaki turystyczne, na których można poznać niektóre elementy bogatego świata przyrody Krajny.

R.G.