Nasze kujawsko-pomorskie

Pomniki przyrody

pomniki_przyrody

Pomniki przyrody źródło: Zakole Dolnej Wisły

Pomnikami przyrody są pojedyncze twory przyrody żywej i nieożywionej lub ich skupienia o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej oraz odznaczające się indywidualnymi cechami wyróżniającymi je wśród innych tworów. W szczególności dotyczy to sędziwych, okazałych rozmiarów drzew i krzewów gatunków rodzimych lub obcych, źródeł, wodospadów, wywierzysk, skałek, jarów, głazów narzutowych i jaskiń.

Na terenie województwa kujawsko-pomorskiego znajduje się ponad 1700 zarejestrowanych pomników przy­rody, nie wliczając do tych, które uznane zostały uchwałami Rad Gmin. Najwięcej jest pojedyn­czych drzew (około 900). Wśród nich licznie występują dęby. Jedne z najokazalszych i najładniejszych dębów w województwie rosną w Potulicach, a przy skarpie rzeki Brynicy rośnie „Dąb Rzeczypospolitej” uznany za pomnik przyrody w 1955 r.

Ciekawymi obiektami są potężne dęby w Łabiszynie przy kościele i w miej­scowości Nogat w zespole dworsko-parkowym. Bardzo liczne są też skupienia drzew (około 650) i przydrożne aleje (około 55). Są wśród nich aleje składające się z: dębów, buków, jarząbów szwedzkich, lip i klonów. Do najcenniejszych zaliczyć należy aleje bukowe Bocheniec-Radomin i Radomin-Piórkowo liczące po 350 i 209 drzew.

Wśród pomników przyrody nie brakuje głazów narzutowych (około 90).

W grupie innych pomników przyrody znajduje się prawie 60 obiektów. Jednymi z ­cenniejszych są źródła. W województwie kujawsko-pomorskim tą formą ochrony objęto około 10 obiektów. Nie zabrakło też jaskiń zlokalizowanych głównie w Dolinie Dolnej Wisły, na zboczu pradoliny rzeki Wisty. Ochroną w formie pomnika objęto też skupiska rzadkich gatunków roślin naczyniowych i porostów nadrzewnych. Ciekawym pomnikiem przyrody jest arboretum w Bydgoszczy, które było dawniej ogrodem botanicznym. Pomniki przyrody na terenie województwa kujawsko-pomorskiego rozmieszczone są nierównomiernie. Ponad 1000 obiektów znajduje się na terenie byłego woje­wództwa bydgoskiego, z czego ponad 50% w części północnej, zwłaszcza w Bo­rach Tucholskich. Najbogatsza w pomniki przyrody jest gmina Osie - 72 obiekty, w tym 6 alei przydrożnych, 4 głazy narzutowe, 39 pojedynczych drzew, 1 aleja śródleśna i 22 grupy drzew. Ponadto bogate w obiekty objęte tą formą ochrony jest miasto Bydgoszcz, w której znajdują się 82 obiekty. Prawie połowa pomników przyrody województwa kujawsko-pomorskiego to dęby i lipy. Pozostałe gatunki to przede wszystkim buki, wiązy, sosny, klony. Bogate w obiekty objęte ochroną w formie pomnika przyrody są zespoły pałacowo-parkowe, dworsko-parkowe i parki wiejskie.

R.G.