Nasze kujawsko-pomorskie

Rezerwaty przyrody

Czytaj więcej...
Rezerwat Nadgoplański Park Tysiąclecia. Jezioro Gopło. fot. A. Hermann
Rezerwat powstał w 1967 roku na powierzchni ponad 12 tys. ha. Celem jego powołania było zachowanie licznych miejsc lęgowych ptactwa wodnego, błotnego i lądowego, zabezpieczenie wartości historycznych tego rejonu związanych z początkami państwa polskiego, ochrona naturalnych właściwości środowiska przyrodniczego jeziora Gopło i swoistych cech krajobrazu. W 1992 roku prawie 90% obszaru rezerwatu weszło w skład utworzonego Nadgoplańskiego Parku Krajobrazowego Tysiąclecia, w skutek czego nastąpiło nałożenie/powielenie się form ochrony przyrody. Dlatego w 2009 roku na podstawie Zarządzenia Nr 5/2009 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy uregulowano sytuację prawną rezerwatu, w tym zmniejszono i wytyczono jego nowe granice na powierzchni 1882,65 ha.

Czytaj więcej...

Czytaj więcej...
Rezerwat Okalewo. fot. A. Hermann
Rezerwat leśny położony na terenie gminy Skrwilno został utworzony w 1965 roku w celu ochrony 5,28 ha obszaru wilgotnego boru mieszanego. Na terenie chronionym można wyróżnić m.in. 200 letnie sosny. Obszar posiada skupiska chronionych roślin runa leśnego występujące wyspowo. Teren rezerwatu zamieszkuje kilka chronionych gatunków zwierząt.

R.G.

Czytaj więcej...
Rezerwat Okonek. fot. A. Hermann
Rezerwat torfowiskowy, częściowy o powierzchni 9,04 ha został utworzony w 1963 roku dla ochrony zarastającego dystroficznego jeziora otoczonego naturalnym torfowiskiem przejściowym. W rezerwacie występują stanowiska licznych roślin chronionych i rzadkich w tym, m.in. żurawiny drobnolistkowej, owadożernej rosiczki okrągłolistnej i długolistnej oraz bagna zwyczajnego.

R.G.

Czytaj więcej...
Olszyny Rakutowskie. fot. P. Twardowski

Rezerwat leśny, który zajmuje powierzchnię 174,62 ha. Ochronie rezerwatowej podlega ols porzeczkowy, łęg jesionowo-olszowy i łęg wiązowo-jesionowy.

R.G.

Czytaj więcej...
Osiny. Typowa rośliność na terenie bagnistym. fot. A. Hermann

Rezerwat ścisły w nadleśnictwie Warlubie powstały w 1962 roku na powierzchni około 22 ha. Charakteryzuje się bogatym zespołem roślinności torfowo-bagiennej i jest jednym z najbardziej pierwotnych torfowisk pomorskich. Występują w nim zespoły roślinne torfowisk niskich i przejściowych. Z rzadszych roślin występuje tu: bagienica, przygiełka, niektóre rzadkie storczyki, modrzewnica zwyczajna i rosiczka.

R.G.

Czytaj więcej...
Ostnicowe Parowy Gruczna. fot. W. Bykowski
Rezerwat florystyczny powstał w 1999 roku i zajmuje powierzchnię 25 ha. Leży pomiędzy Grucznem a Topolinkiem. Ze względu na szczególne nasłonecznienie zboczy wykształciły się tu nietypowe dla naszego kraju zbiorowiska roślin ciepłolubnych. Na uwagę zasługuje płat ostnicy Jana - stepowego gatunku trawy, rzadko spotykanej w Polsce. Jest to jedno z jej bardziej zwartych i bogatych stanowisk nad Wisłą. Na całej powierzchni rezerwatu występują rośliny takie jak: ostnica Jana, dzwonek syberyjski, wężymord stepowy, fiołek kosmaty, podgórski i mały. Latem przypowierzchniowa warstwa gleby nagrzewa się do około 60o C.

R.G.

Czytaj więcej...
Ostrów koło Pszczółczyna. fot. W. Bykowski
Rezerwat został utworzono w 1974 roku. Obejmuje prawie 17 ha lasu liściastego o charakterze naturalnym z udziałem lipy szerokolistnej. Rezerwat położony jest na niewielkim wyniesieniu nad brzegiem Noteci i jest otoczony ze wszystkich stron łąkami. Na jego obrzeżach rośnie łęg olszowy, w którego runie występuje, m.in. niecierpek pospolity, szczyr trwały czy śledziennica skrętolistna. Większą część powierzchni rezerwatu zajmuje grąd niski. W bogatym runie łanowo występuje czosnek niedźwiedzi, wiosną zakwitają kokorycze pusta oraz wątła, złoć żółta, ziarnopłon wiosenny oraz dwa gatunki zawilców: gajowy i żółty.

R.G.

Czytaj więcej...
Rezerwat Ostrów Panieński. fot. A. Hermann
Rezerwat o powierzchni około 14,5 ha powstał w 1956 roku. Położony jest on na północny-zachód od Chełmna. Prawie całą powierzchnię rezerwatu zajmuje zgodny z siedliskiem, zbliżony do naturalnego, łęg wiązowo-jesionowy. Jest on zbiorowiskiem przejściowym między łęgami wierzbowo-topolowymi a grądami. Drzewostan występującego tu łęgu tworzą głównie: dąb szypułkowy, wiąz pospolity i jesion. Mniejszą rolę odgrywają: klon polny, wiąz górski, wiąz szypułkowy, topola biała, topola czarna. Niektóre dęby mają prawie 200 lat i osiągnęły rozmiary pomnikowe. Znaczącym składnikiem roślinności rezerwatu są także krzewy. Do najczęściej spotykanych należą: bez czarny, dereń świdwa i czeremcha pospolita. Na terenie rezerwatu stwierdzono 96 gatunków roślin zielnych. Szczególnie godny uwagi jest storczyk rosnący dość często w południowej i południowo-wschodniej części rezerwatu. Do rzadszych gatunków należą: krwawnik wierzbolistny i czosnek wężowy. Występują tu także charakterystyczne dla łęgów zielne pnącza - chmiel, kielisznik zaroślowy i rzadki wyżpin jagodowy.

R.G.

Czytaj więcej...
Rezerwat Ostrowy nad Brynicą. Tablica. fot. A. Hermann
Niewielki rezerwat leśny o powierzchni 2,04 ha został utworzony w 1960 roku dla ochrony lasu grądowego. Zaobserwowano zanikanie wielu gatunków roślin światłolubnych i ciepłolubnych. Wiąże się to z rozwojem drzewostanu grabowego i lipowego, co powoduje ociemnienie runa.

R.G.

Czytaj więcej...
Przełom rzeczki Mień. fot. A. Hermann
Rezerwat leśny został utworzony w 2001 roku w celu ochrony fragmentu doliny rzeki Mieni wraz z charakterystyczną roślinnością. Rezerwat o powierzchni 14,80 ha położony jest na terenie Nadleśnictwa Skrwilno, gmina Skępe. Do zbiorowisk roślinnych, które zachowały cechy naturalne należą trudnodostępne dla człowieka podtapiane łęgi jesionowo-olszowe. Zbocza jaru porastają żyzne lasy liściaste - grądy o charakterze przejściowym pomiędzy grądem zboczowym i subkontynentalnym, z udziałem, m.in. klonów jaworu i pospolitego, dębu szypułkowego, wiązu górskiego, jesionu wyniosłego. Rezerwat jest cennym obiektem ze względu na zachodzące tu zjawiska geomorfologiczne związane głównie z erozją zboczy, denudacją i osuwiskami.

R.G.

Czytaj więcej...
Płutowo. fot. A. Hermann
Ścisły rezerwat leśny został utworzony w 1956 roku na powierzchni 17,9 ha. Obejmuje wcięcie erozyjne w wysoczyznę morenową bezpośrednio sąsiadującą z doliną Wisły. Długość wcięcia wynosi około 1200 m, a głębokość u wylotu do doliny Wisły wynosi 57 metrów. Jego dnem płynie strumień, którego źródła położone są na polach między Kiełpem a Dorposzem Szlacheckim. W rezerwacie występuje kilkadziesiąt gatunków drzew i krzewów oraz kilkaset gatunków roślin zielnych. W drzewostanie najliczniejsze są: grab, dąb szypułkowy, lipa drobnolistna, klon zwyczajny, buk, jesion. Towarzyszą im wiązy (pospolity, szypułkowy, górski), jawor, olsza czarna, osika. Średni wiek drzew wynosi 100-120 lat, a pojedyncze dęby, wiązy i lipy mają prawie 200 lat. Do najpospolitszych krzewów należy leszczyna, trzmielina europejska, bez czarny, czeremcha pospolita. Występuje tu również chroniony wawrzynek wilczełyko, a gdzieniegdzie dolne partie drzew oplata bluszcz pospolity - jedna z nielicznych krajowych lian.

R.G.

Czytaj więcej...
Rezerwat Rejna. fot. A. Hermann
Rezerwat zaliczany jest do leśno-stepowych. Utworzony został w 1962 roku i obejmuje obszar o powierzchni 5,8 ha boru sosnowego, na terenie którego występuje wiśnia karłowata, zwana popularnie wisienką stepową. Trzy bogate skupienia tego rzadkiego w innych regionach kraju krzewu można odnaleźć na północnym brzegu lasu. Na wzniesieniu pod osłoną starych sosen można spotkać starsze, pokryte porostami okazy sięgające do 1,5 metra. W sosnowych zagajnikach występują młode przyziemne rośliny. Wiśnia kartowała występuje od południowo-zachodniej Syberii do Nadrenii. Rozprzestrzeniła się na obszarze Polski od południowego wschodu, osiągając u nas północno-zachodni kres swego zasięgu. Ze względu na brak stepów, porasta siedliska zastępcze, tj. dobrze nasłonecznione i cieple wzgórza oraz skałki lessowe bądź wapienne, brzegi parowów, skraje lasów i kserotermiczne łąki.

R.G.

Czytaj więcej...
Reptowo. fot. A. Hermann
Rezerwat powstał w celu ochrony kolonii czapli siwej, której naliczono na jego terenie ponad 50 gniazd (w ostatnim czasie liczba gniazdujących par zmniejszyła się drastycznie). Panująca w rezerwacie sosna wypierana jest przez gatunki liściaste, głównie jawor i jesion.

R.G.

Czytaj więcej...
Rezerwat Retno. fot. A. Hermann
Rezerwat leśny częściowy o powierzchni 33,60 ha został utworzony w 1981 roku dla ochrony kompleksu lasów liściastych na stromych, wysokich, dochodzących do 40 metrów zboczach rynny jeziora Retno. W rezerwacie znajdują się stanowiska rzadkich i chronionych gatunków flory w tym, m.in. wawrzynka wilczełyko i zdrojówki rutewkowatej. Bogate runo leśne tworzy wiosną barwne kobierce kwiatowe.

R.G.

Czytaj więcej...
Rogóźno Zamek. fot. A. Hermann
Rezerwat leśny został utworzony w 1974 roku na powierzchni 28,39 ha w celu zachowania fragmentu wielogatunkowego lasu liściastego o charakterze naturalnym z udziałem brekinii oraz wyjątkowo bogatym runem. Rezerwat zajmuje wyżłobiony przez wody rzeki Gardęgi rozległy, głęboki do 50 m jar, którego długość na terenie rezerwatu wynosi około 1800 metrów, a szerokość waha się od 150 do 200 m. Rezerwat charakteryzuje się bardzo stromymi zboczami o nachyleniu przekraczającym często 45°. Zbocza przecinane są licznymi jarami. U podstawy zboczy na całej długości występują liczne wysięki wód podziemnych. Niedostępność doliny Gardęgi w dolnym jej biegu sprzyjała zachowaniu lasów o cechach naturalnych, w których występuje ponad 320 taksonów roślin.

Czytaj więcej...

Czytaj więcej...
Rezerwat Różanna - Dęby Otulina rezerwatu. fot. A. Hermann
Rezerwat leśny powstał w 2002 roku przy zachodnim brzegu Zalewu Koronowskiego, na wschód od drogi lokalnej Koronowo - Sokole-Kuźnica. Zajmuje fragment kompleksu leśnego należącego do nadleśnictwa Różanna. Rezerwat o powierzchni 5,94 hektarów posiada prawie 11 hektarową otulinę. Obiektem ochrony jest tu ekosystem leśny o charakterze naturalnym z 200-letnim drzewostanem dębowym o charakterze naturalnym. Zbiorowisko posiada charakter grądu subkontynentalnego i świetlistej dąbrowy. Ochrona rezerwatowa ma na celu zachowanie naturalnego charakteru lasu ze względów przyrodniczych, naukowych, dydaktycznych i krajobrazowych.

R.G.

Czytaj więcej...
Rzeka Drwęca. fot. W. Bykowski
Rezerwat ichtifaunistyczny obejmuje swym zasięgiem rzekę Drwęcę wraz z odcinkami niektórych jej dopływów. Rezerwat został powołany do istnienia w 1961 roku w celu ochrony środowiska wodnego, a w szczególności pstrąga, troci, łososia i certy. Jego powierzchnia wynosi prawie 1.247,98 hektarów, z czego 444,38 ha przypada na województwo kujawsko-pomorskie. Spośród gatunków zamieszkujących rezerwat na uwagę zasługują: minóg rzeczny, głowacz białopłetwy, głowacz pręgowaty i troć. Jedną z większych osobliwości świata zwierzęcego rzeki Drwęcy jest minóg rzeczny. Niestety uznanie rzeki Drwęcy za rezerwat nie uchroniło jej wód przed zanieczyszczeniem. Silna antropopresja i zrzuty niedostatecznie oczyszczonych ścieków spowodowały duże szkody w środowisku naturalnym.

Czytaj więcej...

Czytaj więcej...
Skarpy Ślesińskie.fot.A.Hermann
Rezerwat florystyczny o powierzchni 13,82 ha powstał w 2000 roku na terenie Nadleśnictwa Żołdowo w gminie Nakło nad Notecią. Ochronie podlegają murawy kserotermiczne, z udziałem tzw. gatunków stepowych, wykształconych na zboczach Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej (7 skarp). Do najciekawszych okazów flory stepowej należą: ostnica Jana, miłek wiosenny, wężymord stepowy, sasanka łąkowa, aster gawędka i zawilec wielkokwiatowy. Ze względu na stopniowo postępujący proces zarastania obok zbiorowisk roślin zielnych pojawiają się murawy zaroślowe, w skład których wchodzą, m.in. topola osika, wiąz pospolity, głogi i tarniny.

R.G.

Czytaj więcej...
Śnieżynka. fot. W. Bykowski
Rezerwat florystyczny o powierzchni prawie 3 ha powstał w 1996 roku na terenie gminy Świecie. Rezerwat stanowi środkową część wąwozu rozcinającego pofałdowany teren Wysoczyzny Świeckiej. Dnem rezerwatu płynie strumyk, w którym zwalone pnie i konary drzew tworzą liczne zakola i spiętrzenia wody. Strome stoki wąwozu porastają drzewa liściaste, w tym: dęby, lipy, graby, wiązy i jesiony. W rezerwacie stwierdzono występowanie ponad 130 gatunków roślin naczyniowych. Tak znaczne bogactwo flory na niewielkim obszarze wynika z charakteru podłoża i zróżnicowania siedlisk w urozmaiconej konfiguracji terenu. W rezerwacie pełne zabezpieczenie znajduje znaczne w województwie kujawsko-pomorskim stanowisko śnieżyczki przebiśniegu.

R.G.

Czytaj więcej...
Rezerwat Stary Zagaj. fot. A. Hermann
Rezerwat leśny o powierzchni 131,31 ha został utworzony w 2001 roku. Znajduje się na obszarze nadleśnictwa Skrwilno, na terenie wsi Piątki. Celem jego ochrony jest zachowanie lasów liściastych o cechach naturalnych. Ochronie podlega, rzadki w tej części Wysoczyzny Dobrzyńskiej, stosunkowo duży kompleks lasów liściastych, w którym na uwagę zasługują grąd subkontynentalny w odmianie mazowieckiej, dąbrowa świetlista występująca na północno-wschodnim krańcu swego zasięgu oraz niewielkie płaty formy niżowej podgórskiego łęgu jesionowego. Występują tu rzadkie i chronione rośliny, np. lilia złotogłów, wilczomlecz słodki, bluszcz pospolity i inne.

R.G.